Đơn vị thực hiện
CÔNG TY CỔ PHẦN SỮA VIỆT NAM
-
Hạng mục
DỰ ÁN
-
Thời gian
TỪ 2020 ĐẾN NAY
-
Lĩnh vực
XÓA NGHÈO
“Thêm 1 bữa no - Thêm 1 nụ cười” là sáng kiến an sinh xã hội được DNXH Vầng Trăng Khuyết triển khai từ năm 2020, xuất phát từ nhu cầu thực tế: chi phí bữa ăn tại các mái ấm, cơ sở bảo trợ là bài toán thường xuyên, dài hạn. Trong 6 năm, dự án đã triển khai qua 266 kỳ, tiếp cận gần 20 mái ấm liên kết và 2.642 người thụ hưởng, với gần 5.000 lượt tình nguyện viên tham gia. Từ một hoạt động hỗ trợ bữa ăn, từng bước hình thành một mô hình cộng đồng bền vững, nơi tập hợp nguồn lực, tình nguyện viên và mọi quy trình đều được ghi nhận minh bạch bằng dữ liệu, hình ảnh, hệ thống vận hành. Điểm đặc biệt của dự án không chỉ nằm ở việc tạo thêm một bữa ăn, mà biến mỗi kỳ hoạt động thành một cơ hội để cộng đồng tham gia, trải nghiệm, học hỏi và hình thành năng lực tạo tác động xã hội.
Phần 1
Bối cảnh ra đời của dự án
Đối với các mái ấm, nhà cộng đồng và cơ sở bảo trợ xã hội, bữa ăn là một nhu cầu diễn ra mỗi ngày. Một lần hỗ trợ thực phẩm có thể giải quyết nhu cầu trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng không giải quyết được bài toán duy trì lâu dài.
Trong thực tế, nguồn lực cộng đồng dành cho hoạt động thiện nguyện thường tồn tại dưới nhiều hình thức nhỏ lẻ: một người muốn đóng góp một khoản tiền, một nhóm muốn nấu một bữa ăn, một doanh nghiệp muốn hỗ trợ thực phẩm, một tình nguyện viên muốn dành thời gian hoặc một người chỉ đơn giản muốn đến thăm và trò chuyện với người cao tuổi.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những nguồn lực nhỏ và phân tán đó có thể được kết nối thành một hoạt động có tổ chức, được duy trì thường xuyên và tạo ra giá trị thực tế.
Từ năm 2020, Vầng Trăng Khuyết triển khai "Thêm 1 bữa no – Thêm 1 nụ cười" theo hướng biến một nhu cầu rất cơ bản là bữa ăn thành điểm kết nối cộng đồng.
Dự án không đặt mục tiêu đơn thuần là "tặng một suất ăn". Mục tiêu được mở rộng thành "Ăn no – Ăn ngon – Ăn vui": người thụ hưởng có một bữa ăn đủ đầy hơn, ngon hơn và quan trọng hơn là có thêm sự hiện diện, quan tâm và giao tiếp của cộng đồng.
Qua 6 năm, dự án đã được triển khai liên tục qua 266 kỳ. Mỗi kỳ không chỉ tạo ra một bữa ăn mà còn tạo ra một lần cộng đồng cùng hành động, một lần tình nguyện viên bước vào một không gian xã hội mới và một lần hệ thống được kiểm chứng, hoàn thiện.
Chính quá trình lặp lại đó đã biến một hoạt động thiện nguyện thành một mô hình có kinh nghiệm thực tiễn, quy trình, mạng lưới tình nguyện viên, mạng lưới cơ sở thụ hưởng, dữ liệu và hệ thống tư liệu được tích lũy liên tục.
Phần 2
Sáng kiến - phát kiến của dự án
Điểm sáng kiến của "Thêm 1 bữa no – Thêm 1 nụ cười" nằm ở việc tổ chức lại cách cộng đồng tạo ra một bữa ăn thiện nguyện.
Thay vì chỉ tiếp nhận tiền hoặc hiện vật rồi trao cho người thụ hưởng, dự án tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp tham gia vào quá trình tạo ra giá trị: từ chuẩn bị nguyên liệu, sơ chế, chế biến, phục vụ, dọn dẹp đến trò chuyện và giao lưu với người thụ hưởng.
Dự án xây dựng quy trình triển khai 5 bước, kết hợp nguồn lực cộng đồng, tình nguyện viên, bếp của cơ sở thụ hưởng, công nghệ và hệ thống tư liệu hình ảnh. Nhờ đó, một khoản đóng góp nhỏ có thể được chuyển hóa thành một hoạt động xã hội hoàn chỉnh.
Một điểm đặc biệt khác là dự án tạo ra một ngưỡng tham gia thấp, với mức đóng góp từ 20.000 đồng. Điều này giúp nhiều người có thể tham gia mà không cần chờ đến khi có khả năng đóng góp lớn.
Quan trọng hơn, dự án không chỉ tạo ra người nhận hỗ trợ mà còn tạo ra người biết cách tạo ra tác động.
Qua quá trình tham gia thực tế, tình nguyện viên được tiếp xúc với nhiều mái ấm và cơ sở xã hội khác nhau; gặp gỡ những nhóm người thụ hưởng có hoàn cảnh, nhu cầu và môi trường sống khác nhau; đồng thời trực tiếp học cách tổ chức một hoạt động cộng đồng.
Từ những người ban đầu chỉ tham gia hỗ trợ, một số tình nguyện viên dần hình thành kỹ năng tổ chức, phối hợp, chế biến và phục vụ bữa ăn. Dự án từng bước tạo môi trường để phát hiện, rèn luyện và hình thành đội ngũ "đầu bếp thiện nguyện" từ chính cộng đồng tình nguyện viên.
"Đầu bếp thiện nguyện" không phải là một chức danh được trao ngay từ đầu. Đó là một năng lực được hình thành qua quá trình tham gia thực tế: biết chuẩn bị, biết tổ chức bếp, biết nấu ăn, biết phục vụ và biết phối hợp với cộng đồng.
Vì vậy, mô hình tạo ra tác động theo nhiều chiều:
+ Người thụ hưởng có thêm một bữa ăn.
+ Tình nguyện viên có thêm một trải nghiệm xã hội và năng lực hành động.
+ Các cơ sở có thêm nguồn lực và nhân lực hỗ trợ.
+ Cộng đồng có thêm những người biết cách tạo ra tác động xã hội.
> Từ đó, dự án chuyển hóa một hoạt động thiện nguyện thành một quá trình phát triển năng lực cộng đồng.
Có thể khái quát mô hình bằng chuỗi: 20.000 đồng → một bữa ăn → một kỳ hoạt động → nhiều tình nguyện viên → nhiều trải nghiệm → hình thành kỹ năng → đầu bếp thiện nguyện → tiếp tục tạo ra những bữa ăn mới.
Đây là nền tảng giúp dự án duy trì trong thời gian dài và có khả năng tiếp tục phát triển.
Phần 3
Mục tiêu - tầm nhìn dự án
Mục tiêu
Mục tiêu của "Thêm 1 bữa no – Thêm 1 nụ cười" hướng đến ba mục tiêu chính:
+ Thứ nhất, bảo đảm hỗ trợ bữa ăn có chất lượng và được duy trì định kỳ cho người cao tuổi, người có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm yếu thế tại các cơ sở xã hội.
+ Thứ hai, tạo ra một phương thức để cộng đồng có thể tham gia trực tiếp vào hoạt động xã hội, thay vì chỉ đóng góp nguồn lực một chiều.
+ Thứ ba, hình thành năng lực xã hội trong cộng đồng, thông qua việc tạo môi trường để tình nguyện viên trải nghiệm, thực hành, phối hợp và từng bước có khả năng tự tổ chức các hoạt động tạo tác động.
Tầm nhìn: Dự án hướng tới xây dựng một mô hình trong đó mỗi đóng góp nhỏ đều có thể được chuyển hóa thành một tác động xã hội cụ thể và có thể lặp lại.
+ Từ một bữa ăn, dự án mong muốn tạo ra một cuộc gặp gỡ.
+ Từ nhiều cuộc gặp gỡ, hình thành sự thấu hiểu.
+ Từ sự thấu hiểu, hình thành những người sẵn sàng hành động.
+ Và từ những người biết hành động, hình thành một cộng đồng có khả năng tiếp tục tạo ra tác động xã hội.
Trong giai đoạn tiếp theo, dự án hướng đến duy trì 52 kỳ hoạt động/năm, tiếp tục mở rộng mạng lưới cơ sở thụ hưởng và phát triển đội ngũ tình nguyện viên, trong đó có những tình nguyện viên có năng lực tổ chức và chế biến bữa ăn – "đầu bếp thiện nguyện".
Phần 4
Quá trình triển khai - Phạm vi - Chi phí của dự án
Quá trình triển khai - Phạm vi thực hiện
Dự án được triển khai liên tục từ năm 2020 đến nay.
Sau 6 năm, dự án đã thực hiện 266 kỳ hoạt động, hình thành mạng lưới liên kết gần 20 cơ sở, tiếp cận 2.642 người thụ hưởng và thu hút gần 5.000 lượt tình nguyện viên.
Mỗi kỳ được triển khai theo quy trình thống nhất:
1. Xác định nhu cầu của cơ sở và người thụ hưởng
2. Huy động nguồn lực và tình nguyện viên
3. Chuẩn bị nguyên liệu và tổ chức bếp
4. Chế biến, phục vụ, giao lưu và chăm sóc người thụ hưởng
5. Dọn dẹp, ghi nhận kết quả, lưu trữ hình ảnh và dữ liệu
Việc chuẩn hóa quy trình giúp dự án có thể lặp lại ở nhiều địa điểm khác nhau mà không phụ thuộc hoàn toàn vào một cá nhân.
Phạm vi triển khai
+ Dự án đã được triển khai tại TP. Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Bình Dương và nhiều cơ sở xã hội khác nhau.
+ Mạng lưới cơ sở bao gồm các mái ấm, cơ sở bảo trợ xã hội và các không gian chăm sóc người cao tuổi với những đặc điểm khác nhau về điều kiện sinh hoạt, văn hóa và nhu cầu.
Điều này tạo ra một giá trị bổ sung cho tình nguyện viên: thay vì chỉ tham gia một hoạt động thiện nguyện đơn lẻ, họ có cơ hội bước vào nhiều không gian xã hội khác nhau, quan sát và hiểu thêm về những hoàn cảnh khác nhau trong cộng đồng.
Chi phí của dự án
Tổng chi cho thực phẩm và yếu phẩm toàn tổ chức giai đoạn 2021–2025 là: 11.128.705.683đ theo số liệu của BCTC từ 2021 - 2025
Phần 5
Kết quả đạt được
Kết quả định tính
+ Một kho tư liệu hình ảnh khổng lồ với 266 kỳ triển khai và 266 Album hình ảnh (Mỗi kỳ triển khai được lưu giữ bằng 01 album hình ảnh riêng, ghi nhận quá trình thực hiện, tình nguyện viên, người thụ hưởng và kết quả của hoạt động)
+ Xác lập "KỶ LỤC VIỆT NAM" – NĂM 2021
Dự án “Thêm 1 bữa no – Thêm 1 nụ cười” là một trong những hoạt động nằm trong khuôn khổ chương trình xác lập Kỷ lục Việt Nam về “Đĩa cơm gà từ thiện lớn nhất Việt Nam” do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập năm 2021.
Mục tiêu của mỗi kỳ không chỉ là cung cấp thực phẩm mà hướng đến một trải nghiệm trọn vẹn hơn: Ăn no – Ăn ngon – Ăn vui.
Bên cạnh giá trị vật chất của bữa ăn, người thụ hưởng có thêm cơ hội giao tiếp, gặp gỡ và nhận được sự quan tâm trực tiếp từ cộng đồng.
- Kết quả đối với tình nguyện viên
+ Điểm quan trọng là tình nguyện viên không chỉ đứng ở vị trí “người cho”. Họ trực tiếp tham gia vào quá trình tạo ra tác động.
Qua các kỳ hoạt động, tình nguyện viên được thực hành:
1/ Làm việc trong bếp và chuẩn bị thực phẩm;
2/ Phối hợp và phân công công việc;
3/ Phục vụ người thụ hưởng;
4/ Giao tiếp với người cao tuổi và các nhóm yếu thế;
5/ Tổ chức hoạt động cộng đồng;
6/ Xử lý các tình huống phát sinh tại hiện trường.
Từ đó, dự án tạo ra quá trình chuyển đổi: Người tham gia → người có kinh nghiệm → người có kỹ năng → người có khả năng dẫn dắt → đầu bếp thiện nguyện/người tạo tác động.
Đây là một trong những giá trị dài hạn của dự án.
- Kết quả đối với cộng đồng
Dự án đã tạo ra một cơ chế kết nối giữa: Nguồn lực cộng đồng – Tình nguyện viên – Cơ sở xã hội – Người thụ hưởng.
Nhờ cơ chế này, một khoản đóng góp nhỏ có thể được tập hợp thành một hoạt động có tổ chức.
Kết quả định lượng:
266 : Kỳ hoạt động
20 : cơ sở/ mái ấm liên kết được hỗ trợ
2642 : Người thụ hưởng
5000 : Tình nguyện viên
Phần 6
Tiềm năng nhân rộng mô hình
Mô hình được thiết kế theo nguyên tắc: ĐƠN GIẢN – CHI PHÍ THẤP – DỄ THAM GIA – DỄ CHUYỂN GIAO
+ Chỉ với "20.000 đồng" bạn có thể giúp các mảnh đời có 1 bữa ăn no → giảm rào cản tham gia.
+ 5 bước vận hành → dễ hướng dẫn và chuẩn hóa.
+ Zalo Mini App → hỗ trợ kết nối và quản lý tình nguyện viên.
+ Bếp có sẵn tại cơ sở → không cần đầu tư một hệ thống bếp mới.
+ Kho tư liệu hình ảnh + dữ liệu hoạt động → dễ kiểm chứng và truyền thông.
+ Đội ngũ TNV và đầu bếp thiện nguyện → tạo nguồn nhân lực để duy trì hoạt động.
> Mô hình có thể được chuyển giao cho các nhóm cộng đồng hoặc đơn vị xã hội đang có sẵn người thụ hưởng + địa điểm + nhu cầu hỗ trợ, thông qua một bộ quy trình vận hành thống nhất.
Bản quyền và tính hợp pháp của các hình ảnh, video, thông tin, dữ liệu về dự án được đăng tải trên landing page (trang thông tin dự án) này do cá nhân/ tổ chức đăng ký tham gia giải thưởng cung cấp và chịu trách nhiệm.
