Người khiếm thị hiện nay đang gặp những rào cản nhất định đối với việc tiếp nhận thông tin. Điều này cũng phần nào gây hạn chế họ tiếp cận với các cơ hội nghề nghiệp. Vì vậy, nhóm sinh viên của trường Đại học FPT đã thành lập dự án “Podcast Ánh Thanh - Series Podcast dành cho người khiếm thị” từ tháng 5/2024 đến tháng 8/2024. Sau 3 tháng triển khai, dự án đã thực hiện được gần 70 tập podcast với 6 chuyên mục phát sóng trên kênh Youtube và tổ chức thành công nhiều hoạt động trong khuôn khổ dự án như: Talkshow “Cách làm Podcast và Cải thiện giọng nói cho người khiếm thị”, cuộc thi “Shine Your Light - Nơi thanh âm trong bạn tỏa sáng”, Quỹ “10k cho tương lai trẻ khiếm thị” và workshop “Lặng cùng Ánh Thanh”

Bối cảnh ra đời của dự án

Người khiếm thị là người bị hạn chế về mặt thị giác. Họ có thể mất khả năng cảm nhận thị giác một phần hoặc toàn phần. Điều này khiến họ gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin, học tập hoặc nhận biết về cuộc sống xung quanh. Ở Việt Nam, mặc dù có những chính sách hỗ trợ nhưng không phải người khiếm thị nào cũng nhận được giáo dục đầy đủ theo phương pháp dành riêng cho người khiếm thị.

Nguyên nhân thứ nhất khiến đối tượng này không nhận được giáo dục đầy đủ theo phương pháp dành riêng cho người khiếm thị đến từ các yếu tố ngoại cảnh như hạn chế về cơ sở giáo dục, tài liệu… Trường học dành riêng cho người khiếm thị ở Việt Nam vẫn còn hạn chế về số lượng cũng như mức độ đầu tư về cơ sở vật chất, về chuyên môn và kỹ năng giảng dạy trẻ khuyết tật. Hiện nay, chỉ có khoảng 7-8 trường học và trung tâm giáo dục dành riêng cho trẻ em khiếm thị và không có một ngôi trường đại học nào dành riêng cho người khiếm thị

Ngoài ra, nguồn tài liệu dưới dạng dễ tiếp cận cho người khiếm thị vẫn còn hạn chế, ảnh hưởng tới việc gia tăng học vấn và kinh nghiệm sống của họ. Phần lớn người khuyết tật được khảo sát cho rằng sách/tài liệu dưới định dạng dễ tiếp cận đều rất khan hiếm hoặc không có, dù rằng đây là những xuất bản phẩm cơ bản.

Nguyên nhân thứ hai khiến người khiếm thị không tiếp cận được với phương pháp giáo dục dành cho họ đó là thiếu điều kiện về mặt kinh tế. Đa số người khiếm thị hiện nay bị hạn chế về ngành nghề, nắm bắt được ít cơ hội nghề nghiệp tốt, chủ yếu đang làm những công việc được coi là “truyền thống” của họ như: xoa bóp bấm huyệt và thủ công mỹ nghệ. Tuy nhiên, mức thu nhập của nghề này thấp hơn mức lương trung bình hàng tháng của người Việt. Điều này cũng chính là một trong nguyên nhân dẫn đến người khiếm thị khó có thể cải thiện cuộc sống do không có nhiều cơ hội việc làm.

Để cải thiện vấn đề này, người khiếm thị đang sử dụng Trình đọc màn hình (một thiết bị đọc toàn bộ nội dung trên màn hình và cung cấp thông báo âm thanh giúp người khiếm thị sử dụng được điện thoại và máy tính) để có thể truy cập Internet và tiếp cận kiến thức. Tuy nhiên, bởi vì sử dụng Trình đọc màn hình, phải dựa vào việc di chuyển tay để tìm thông tin, cũng như phải dựa vào âm thanh thông báo, người khiếm thị vẫn không thể thuận tiện tìm kiếm thông tin như người sáng mắt.

Sáng kiến - phát kiến của dự án

Nhận thức được bối cảnh trên, nhóm sinh viên chuyên ngành Quản trị Truyền thông Đa phương tiện của trường đại học FPT đã thành lập dự án “Podcast Ánh Thanh - Series Podcast dành cho người khiếm thị.”

Đội ngũ thực hiện đặt tên dự án là “Ánh Thanh” bởi “Thanh” đại diện cho âm thanh, tượng trung cho lời nói, chia sẻ và kết nối, “Ánh” đại diện cho ánh sáng, tượng trưng cho sự hướng dẫn, cảm hứng và hy vọng. "Ánh Thanh" không chỉ là âm thanh mà còn là ánh sáng dẫn đường, là niềm tin hy vọng vào một tương lai rạng rỡ hơn. Ánh Thanh, cái tên gần gũi, thân thương như một người bạn đồng hành thân thiết của cộng đồng người khiếm thị theo năm tháng.

Dự án Podcast Ánh Thanh lựa chọn công cụ là podcast - nội dung dưới định dạng âm thanh vì định dạng này dễ tiếp cận và dễ sử dụng nhất với người khiếm thị. Họ chỉ cần sử dụng Trình đọc màn hình để mở mạng và truy cập vào kênh podcast là có thể tiếp cận được nội dung thông tin của Podcast Ánh Thanh.

Nội dung của podcast tập trung vào lĩnh vực phát triển sự nghiệp và phát triển bản thân. Nội dung này sẽ được điều chỉnh để phù hợp với người khiếm thị, giúp họ có thêm nhận thức về những cơ hội cũng như định hướng mới tốt hơn trong sự nghiệp của họ. Ngoài phát triển sự nghiệp, dự án cũng sẽ cung cấp nội dung về phát triển bản thân trên nhiều phương diện khác như sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần và tình cảm dành cho họ để họ có những trải nghiệm cuộc sống dễ dàng và thuận lợi hơn.

Mục tiêu - tầm nhìn dự án

Mục tiêu

- Nâng cao nhận thức cộng đồng: thông qua những câu chuyện truyền cảm hứng và nội dung giáo dục trên podcast, cộng đồng có thể tăng cường nhận thức về những thách thức và khả năng của người khiếm thị.

- Kết nối cộng đồng người khiếm thị: dự án hướng đến việc xây dựng một cộng đồng trực tuyến mạnh mẽ, nơi người khiếm thị có thể kết nối, chia sẻ kinh nghiệm, và hỗ trợ lẫn nhau thông qua các nền tảng podcast và mạng xã hội.

- Phát triển nội dung chất lượng: dự án mong muốn sẽ tạo ra các tập podcast với nội dung phong phú, có giá trị và dễ tiếp cận, phù hợp với nhu cầu của người khiếm thị, bao gồm các chủ đề về sự nghiệp, phát triển cá nhân và sức khỏe.

- Tăng Cường Sự Tham Gia của Người Khiếm Thị: Khuyến khích và hỗ trợ người khiếm thị tham gia sản xuất nội dung, tham gia vào các hoạt động của dự án, từ đó giúp họ phát triển kỹ năng và tăng cường sự tự tin.

Thúc Đẩy Quan Hệ Đối Tác: Xây dựng mối quan hệ bền vững với các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân có liên quan, nhằm hỗ trợ và lan tỏa giá trị của dự án.

Tầm nhìn

Podcast Ánh Thanh hướng tới trở thành nơi cung cấp thông tin, cơ hội về công việc, sự nghiệp dành riêng cho người khiếm thị hàng đầu Việt Nam. Ngoài ra, Podcast Ánh Thanh cũng được kỳ vọng trở thành địa chỉ uy tín khi nhắc đến lĩnh vực phát triển bản thân của cộng đồng người khiếm thị.

Đội ngũ dự án là nhóm sinh viên ngành Truyền thông Đa phương tiện của trường đại học FPT sẽ xây dựng nền tảng cơ bản và vững chắc nhất có thể cho dự án. Sau đó, đội ngũ dự án sẽ chuyển giao Podcast Ánh Thanh cho Mạng lưới sinh viên khiếm thị Việt Nam hoặc các cá nhân thuộc cộng đồng người khiếm thị nói chung để cộng đồng có thể tiếp tục duy trì và thực hiện.

Quá trình triển khai - Phạm vi - Chi phí của dự án

Dự án Podcast Ánh Thanh dành cho cộng đồng người khiếm thị trên toàn quốc và được thực hiện từ tháng 5/2024 đến tháng 8/2024.

Sau 3 tháng năm 2024, dự án thực hiện được gần 70 tập podcast của 6 chuyên mục phát sóng tại Youtube Podcast Ánh Thanh gồm:

1. Điểm tin nổi bật về sự kiện của NKT

2. Gương mặt điển hình của NKT

3. Phát triển bản thân

4. Chia sẻ chân thực (câu chuyện thành công về nghề của những gương mặt NKT nổi bật)

5. Trạm truyện (chuyển đổi bởi giọng nói AI)

6. Sách truyện thiếu nhi

Các giai đoạn thực hiện dự án gồm:

- Giai đoạn 1: Thanh âm kết nối

   + Sản xuất podcast và liên hệ khách mời là những người có tầm ảnh hưởng trong cộng đồng người khiếm thị cho các số podcast tiếp theo.

   + Lên kế hoạch sản xuất và truyền thông chuỗi talkshow online “Cách làm Podcast và Cải thiện giọng nói cho cộng đồng người khiếm thị”, tạo ra môi trường thực tiễn để cộng đồng NKT được đào tạo, huấn luyện chuyên sâu về công việc mới là sản xuất tệp âm thanh, giúp cộng đồng người khiếm thị thêm những cơ hội khi được học tập và làm việc với các MC/BTV có kinh nghiệm chuyên môn, nổi tiếng.

   + Triển khai các hoạt động offline và online phi lợi nhuận dành cho cộng đồng người khiếm thị

- Giai đoạn 2: Dẫn lối tương lai

   + Sản xuất podcast và liên hệ khách mời

   + Triển khai chuỗi talkshow online Thanh Âm - Cách làm Podcast và Cải thiện giọng nói cho người khiếm thị

   + Thành lập quỹ “10k cho tương lai trẻ khiếm thị” nhằm mục đích gây quỹ cho em bé khiếm thị Đức Anh, 3 tuổi ở huyện Thạch Thất, Hà Nội, giúp em có thể được đi học tại trung tâm khiếm thị Bàn Tay Khéo Léo.

   + Khởi động cuộc thi sản xuất Podcast dành cho người đồng người khiếm thị “Shine Your Light - Nơi thanh âm trong bạn tỏa sáng”, tạo sân chơi tài năng dành cho NKT thử sức với công việc thu âm, biên tập nội dung kịch bản podcast. Tăng thêm nhận thức của cộng đồng NKT về công về 1 trong những ngành nghề tiềm năng đối với cộng đồng NKT.

- Giai đoạn 3: Shine Your Light

   + Sản xuất podcast và liên hệ khách mời

   + Tổ chức mini workshop “Lặng cùng Ánh Thanh” với mong muốn giúp đỡ các bạn khiếm thị có thể cùng lắng lại sau những thời gian học tập, làm việc căng thẳng.

   + Trao tặng 20 suất học bổng khóa học đào tạo giọng nói bản lĩnh của nhà báo Khương Thuỷ cho NKT đồng hành cùng dụ án ( mỗi suất trị giá 5 triệu VND)

   + Tổ chức minigame online trên nền tảng mạng xã hội nhằm duy trì sự tương tác của cộng đồng

Chi phí

Tổng chi phí thực hiện dự án năm 2024 là 26.238.900 đồng.

Kết quả đạt được

Tiềm năng nhân rộng mô hình

1. Phát triển về nội dung

Trong tương lai, các kênh truyền thông sẽ phát triển thêm 3 tuyến nội dung mới với 3 chủ đề sản xuất:

- Kỹ Năng Sống và Học Tập: hướng dẫn chi tiết về các kỹ năng sống thiết yếu, phương pháp học tập hiệu quả và công nghệ hỗ trợ dành riêng cho người khiếm thị do chính người khiếm thị làm host.

- Nỗ Lực Tạo Việc Làm: phỏng vấn với doanh nhân, tổ chức và cá nhân đang nỗ lực tạo việc làm cho người khiếm thị, những yêu cầu, kỹ năng cần thiết của các ngành nghề.

- Công Nghệ và Đổi Mới: giới thiệu và đánh giá các công nghệ mới nhất, từ phần mềm đọc màn hình đến thiết bị di động tiên tiến, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống và công việc cho người khiếm thị.

2. Mở rộng quy mô tổ chức

Phát triển trang web đa chức năng, là cổng kết nối cung cấp một nền tảng hỗ trợ cho các cơ hội nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu của người khiếm thị: trang web tuyển dụng dành cho NKT trong các lĩnh vực chủ yếu như Voice Talent, Công nghệ thông tin, AI, Sản xuất âm thanh, Doanh nhân, Kinh doanh, Truyền thông (sáng tạo nội dung), và Công tác xã hội.

3. Chuyển giao mô hình

Để duy trì và phát triển dự án, người khiếm thị và các tổ chức có ảnh hưởng trong cộng đồng sẽ tiếp nhận vai trò điều hành và sản xuất. Họ sẽ mang đến sự hiểu biết sâu sắc về nhu cầu và mong muốn của cộng đồng mình, đảm bảo rằng các nội dung podcast thực sự có giá trị và phản ánh đúng tiếng nói của người khiếm thị.