Sau khi tổ chức hoạt động giáo dục nâng cao nhận thức cho các em học sinh, một thành viên của Hạnh Phúc Xanh tình cờ nhìn thấy hình vẽ của em học sinh lớp 4 dán lên tủ kính bán đồ của nhà mình. Trong bức vẽ là cánh rừng ngập mặn với thông điệp "Không được chặt cây", "không được xả rác trong rừng ngập mặn"....
Chị Nguyễn Thị Thu Lành - giám đốc chương trình Hạnh phúc xanh của Quỹ Sống, kể cho chúng tôi nghe câu chuyện đáng yêu này như một kết quả ngoài mong đợi mà dự án nhận được sau chuỗi hoạt động giáo dục cộng đồng, chia sẻ cho các em học sinh về các kiến thức và thực hành liên quan đến rừng. "Chính các em cũng góp phần lan tỏa những thông điệp của dự án đến người dân trong khu vực", chị nói.
Thứ trưởng Phạm Đức Long phát biểu chỉ đaọ tại hội nghị
Xâm hại và bóc lột tình dục trẻ em là vấn đề nhức nhối. Đa số trẻ em ở lứa tuổi mầm non và tiểu học hiện đều không có kỹ năng nhận biết, tự vệ trước các tình huống có nguy cơ bị xâm hại, bắt cóc.
Trẻ em, thậm chí cả người lớn, thường nghĩ chỉ có “người lạ” mới là mối nguy hiểm và tất cả những “người quen” đều an toàn với các em. Trong khi thực tế đa số những tình huống xâm hại tình dục đã xảy ra lại đến từ người quen, ví dụ như “chú”, “dượng”, “ông”..., và xảy ra ở trong nhà, gần nhà hoặc gần trường, trong trường học.
Trước thực trạng đó, từ năm 2014, tổ chức Good Neighbors đã phát triển một dự án giáo dục trực quan, mang tên “Kịch rối phòng chống xâm hại trẻ em” (GPS).
Ngay sau khi dự án ra đời, ở những điểm trường đầu tiên, GPS đã thu hút sự quan tâm của nhiều đối tượng, tầng lớp trong xã hội. Ban đầu, nhiều người không khỏi thắc mắc, tại sao dự án lại sử dụng kịch rối và búp bê để giáo dục phòng chống xâm hại trẻ em?
Đại diện GNI cho biết: Khi trẻ bắt đầu đi học, tiếp xúc nhiều hơn với thế giới bên ngoài, cũng là lúc trẻ đối diện với nhiều nguy cơ làm tổn thương hơn. Trong khi đó, việc giáo dục kỹ năng, an toàn cho trẻ cũng không đơn giản, những kiến thức mang tính sách vở, nặng về thuật ngữ, khái niệm sẽ gây khó khăn cho việc tiếp thu.
Vì thế, đội ngũ dự án đã quyết định chọn kịch rối, sử dụng những chú búp bê gần gũi với trẻ để thu hút sự chú ý và khơi dậy hứng thú của trẻ với các bài giảng. Các câu chuyện giáo dục hay cách sử dụng ngôn từ trong từng bài giảng cũng được đội ngũ GNI biên soạn sao cho thật đơn giản, dễ tiếp thu với trẻ nhất có thể.
Nhân dịp này, thay mặt Tổng công ty VTC, Quyền Tổng giám đốc Nguyễn Ngọc Bảo đã giao kế hoạch phát triển cho các đơn vị thành viên của Tổng công ty
Những chú búp bê được phân vai, được điều khiển để có thể di chuyển, cử động, tương tác, được lồng tiếp ngay tại sân khấu. Mỗi chương trình biểu diễn thường kéo dài trong vòng 45 phút, cho khoảng 100 - 150 trẻ tham gia. Trên sân khấu, có tất cả 7 nhân vật sẽ lần lượt xuất hiện, có 1 giáo viên hướng dẫn, và 4 nhân sự diễn rối. Không gian thực hiện có thể là ngoài trời hoặc trong nhà, rộng rãi tùy thuộc quy mô từng buổi biểu diễn, tập trung vào 2 màn kịch chính.
Màn kịch thứ nhất là về “Tình huống xâm hại tình dục”, từ đó giáo viên tổng kết nội dung và giảng dạy về “Quy tắc đồ bơi”, quy tắc “3 bước bảo vệ bản thân”.
Màn kịch thứ hai là “Tình huống dụ dỗ bắt cóc”, sau khi trình diễn xong giáo viên tổng kết, hướng dẫn quy tắc “Khi có người lạ, người quen rủ đi chơi”, và thực hành một số tình huống như: Từ chối sự nhờ vả từ người lạ mặt, phản kháng mạnh mẽ khi bị động chạm/sờ mó cơ thể; bỏ chạy kịp thời và nhấn mạnh việc trẻ nhất định phải báo lại sự việc cho bố mẹ hoặc giáo viên…
Chị Vũ Thị Thùy Dương, cán bộ Phụ trách của GPS, cho biết ngay từ những ngày đầu khi triển khai dự án, các em học sinh đón nhận với rất nhiều háo hức. Đặc biệt, sự hào hứng này của các em học sinh còn được thể hiện rõ hơn tại những điểm trường nông thôn, miền núi, bởi đây là lần đầu tiên các em được tiếp xúc với phương pháp giáo dục đầy mới mẻ như vậy.
Không chỉ các em học sinh mà những buổi biểu diễn như vậy còn thu hút đông đảo sự quan tâm của rất nhiều phụ huynh tại các thôn, bản.
Chị Dương vẫn nhớ mãi về một kỷ niệm khó quên trong lần triển khai dự án tại một điểm trường ở Hà Giang. Không chỉ có sự tham gia của các em học sinh mà gian phòng nhỏ đã được lấp đầy bởi tất cả những người dân trong bản. Từ những phụ nữ đã có gia đình đến những em bé còn bế trên tay cũng được mẹ bế theo để theo dõi buổi biểu diễn. Đây là điều khiến đội ngũ thực hiện rất bất ngờ bởi sự quan tâm của các bậc phụ huynh trong việc nâng cao kỹ năng cũng như các biện pháp bảo vệ trẻ em ở những nơi điều kiện còn nhiều hạn chế.
“Những ánh mắt long lanh, háo hức theo dõi buổi biểu diễn càng tiếp sức cho đội ngũ giáo viên thực hiện những bài giảng (về chống xâm hại) nhiệt huyết hơn”, chị Vũ Thị Thùy Dương xúc động kể.
