Đơn vị thực hiện

• Hạng mục

  DỰ ÁN

• Thời gian

  TỪ 2018 ĐẾN NAY

• Lĩnh vực

  Giáo dục Bình đẳng

Chương trình "Ánh sáng học đường" là một hành trình phụng sự bền bỉ được Quỹ Hy vọng khởi xướng từ năm 2018, với một mục tiêu kiên định: huy động sức mạnh xã hội để mang lại cơ hội tiếp cận giáo dục bình đẳng cho học sinh tại những vùng miền khó khăn nhất. Với niềm tin rằng mọi trẻ em đều xứng đáng được học tập trong điều kiện an toàn và đủ đầy, chương trình đã không ngừng theo chân các giáo viên cắm bản để khảo sát thực địa, xây mới, sửa chữa hàng trăm công trình mỗi năm – từ lớp học, nhà bán trú, nhà vệ sinh đến thư viện điện tử. Sau hơn 7 năm cống hiến thầm lặng, chương trình đã tài trợ hơn 100 tỷ đồng, sửa chữa và xây mới 296 điểm trường, thắp lên ánh sáng tri thức và hy vọng cho hơn 200.000 học sinh, giáo viên trên khắp Việt Nam.

Bối cảnh dự án

Dự án ra đời từ một trăn trở sâu sắc về thực trạng giáo dục tại các vùng sâu, vùng xa của Việt Nam giai đoạn 2017-2018. Thời điểm đó, hàng chục nghìn phòng học vẫn trong tình trạng tạm bợ, bán kiên cố, hoặc phải đi mượn, đặc biệt tại các khu vực miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và duyên hải miền trung - nơi thường xuyên chịu tác động của thiên tai khắc nghiệt như bão lũ và sạt lở đất. Tình trạng cơ sở vật chất xuống cấp nghiêm trọng, không đảm bảo an toàn đã trở thành một rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy và học, thậm chí là nguyên nhân khiến nhiều trẻ em, nhất là trẻ em dân tộc thiểu số, phải bỏ học. Với tâm niệm "Trẻ em là Hy vọng", Quỹ Hy vọng đã quyết định khởi xướng chương trình "Ánh sáng học đường" để giải quyết tận gốc những thiếu thốn này, mang ánh sáng của một môi trường học tập an toàn và đủ đầy đến với những nơi cần nhất.

Sáng kiến - phát kiến của dự án

Sáng kiến của "Ánh sáng học đường" không chỉ nằm ở việc xây trường, mà ở việc kiên trì xây dựng một mô hình hợp tác đa bên đột phá và một cơ chế vận hành minh bạch tuyệt đối, tạo nên sự bền vững và sức lan tỏa mạnh mẽ.

- Phạm vi và Đối tượng thụ hưởng: Đối tượng hưởng lợi trực tiếp là học sinh và giáo viên tại các vùng khó khăn trên cả nước. Gián tiếp, dự án tác động đến cả cộng đồng phụ huynh và chính quyền địa phương, tạo ra sự phát triển bền vững từ nền tảng giáo dục.

- Giải pháp và Điểm khác biệt:

+ Tiếp cận tổng thể, lấy trẻ em làm trung tâm: Thay vì chỉ xây lớp học, dự án bền bỉ giải quyết từng nhu cầu thiết yếu nhất để tạo ra một môi trường học tập toàn diện: từ nhà bán trú, nhà công vụ cho giáo viên, đến nhà vệ sinh, nhà tắm, bếp ăn và thư viện điện tử. Cách tiếp cận này giúp giải quyết các vấn đề về sức khỏe, dinh dưỡng và giảm tỷ lệ bỏ học, phát triển cộng đồng một cách bền vững.

+ Mô hình hợp tác đa bên độc đáo: Đây là phát kiến then chốt. Quỹ Hy vọng đóng vai trò trung tâm kết nối, điều phối một hệ sinh thái phụng sự cộng đồng, nơi mỗi bên phát huy thế mạnh của mình: Chính quyền địa phương (đối ứng kinh phí, cam kết bảo quản), Nhà tài trợ (đóng góp tài chính), Cơ quan chuyên môn (giám sát kỹ thuật), Báo VnExpress (truyền thông, gây quỹ minh bạch), Tập đoàn FPT (tài trợ 100% chi phí vận hành, đảm bảo mọi khoản đóng góp đến tay người thụ hưởng), và chính cộng đồng thụ hưởng (đóng góp ngày công, tham gia giám sát).

+ Minh bạch tuyệt đối bằng công nghệ: Quỹ tiên phong áp dụng công nghệ để quản trị dự án. Mọi khoản đóng góp được cập nhật liên tục trên website trong vòng 24-48h. Báo cáo kiểm toán độc lập được công khai hàng năm, xây dựng niềm tin vững chắc với cộng đồng.

Mục tiêu và tầm nhìn của dự án

Dự án được dẫn dắt bởi một tầm nhìn dài hạn và những mục tiêu hết sức cụ thể, thể hiện cam kết phụng sự không ngừng nghỉ.

- Tầm nhìn: Tạo động lực phát triển bền vững, chấm dứt đói nghèo và kiến tạo sự bình đẳng về cơ hội phát triển thông qua việc cải thiện cơ sở hạ tầng và chất lượng giáo dục tại các vùng khó khăn.

- Mục tiêu đã đạt được: Xây dựng và cải tạo hàng trăm công trình thiết yếu, đáp ứng điều kiện học tập cơ bản và thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền.

- Mục tiêu sau 2025: Tiếp tục bền bỉ với con đường đã chọn, đặt mục tiêu mỗi năm xây thêm ít nhất 15 điểm trường mới, 100 công trình vệ sinh và trao 50 thư viện điện tử, kết hợp với các hoạt động hỗ trợ dinh dưỡng để chăm lo toàn diện cho học sinh.

Quá trình triển khai - phạm vi - chi phí của dự án

Hành trình 7 năm của "Ánh sáng học đường" là một chu trình phụng sự liên tục và chuyên nghiệp.

- Thời gian và phạm vi triển khai: Dự án được thực hiện xuyên suốt từ năm 2018 đến nay tại 22/34 tỉnh, thành. Trong đó, các dự án ưu tiên tập trung vào các tỉnh miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ, duyên hải miền Trung, Tây Nguyên – nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Đây là những khu vực có tỷ lệ hộ nghèo cao, hạn chế về hạ tầng, thiết bị giáo dục.

- Quy trình vận hành: Mỗi năm, dự án vận hành theo một quy trình bài bản: thu thập thông tin nhu cầu, khảo sát thực địa, lập dự án, gây quỹ, thi công, giám sát chặt chẽ, nghiệm thu và bàn giao, sau đó tiếp tục đánh giá và rút kinh nghiệm cho các công trình tiếp theo.

- Chất lượng và Bền vững: Tất cả các công trình đều được xây dựng theo tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, với quy mô đáp ứng nhu cầu phát triển trong ít nhất 5 năm. Đặc biệt, mô hình quản lý cộng đồng được áp dụng, trong đó chính quyền, giáo viên và phụ huynh cùng tham gia duy tu, bảo dưỡng, đảm bảo sự bền vững lâu dài của công trình.

Kết quả đạt được

Sự cống hiến kiên định của Quỹ Hy vọng và các đối tác đã tạo ra những thay đổi sâu sắc và có thể đo lường được.

Kết quả định tính:

- Cải thiện rõ rệt điều kiện học tập và sinh hoạt của học sinh, đặc biệt là trẻ em dân tộc thiểu số: hàng trăm nghìn học sinh được học tập trong môi trường an toàn, sạch sẽ, giảm nguy cơ bệnh tật và duy trì việc đến trường đều đặn hơn.

- Giáo viên giảm bớt gánh nặng gián đoạn dạy học do lớp học xuống cấp, có thêm động lực gắn bó với nghề khi được giảng dạy trong điều kiện tốt hơn.

- Cộng đồng và phụ huynh an tâm hơn khi con em được học trong môi trường an toàn, không còn nỗi lo rủi ro sập đổ hoặc mất vệ sinh trường lớp, củng cố niềm tin vào tương lai phát triển bền vững từ giáo dục.

Kết quả định lượng (tính đến nay):

66 điểm trường được xây mới.

230 điểm trường được sơn sửa, cải tạo.

270 công trình vệ sinh được xây mới.

120 thư viện điện tử được trao tặng.

35 trường được tái thiết sau bão lũ.

Hơn 200.000 học sinh và giáo viên được hưởng lợi.

Hơn 100 tỷ đồng là tổng giá trị đã được huy động và tài trợ.

Tiềm năng nhân rộng mô hình

Mô hình "Ánh sáng học đường" được xây dựng với tầm nhìn hướng đến nhân rộng cả về quy mô lẫn phương thức vận hành và đã chứng tỏ được hiệu quả vượt trội sau hơn 7 năm triển khai.

- Khả năng tự nhân rộng: Mô hình hợp tác đa bên giúp huy động hiệu quả nguồn lực xã hội hóa, giảm phụ thuộc vào ngân sách công, do đó có thể dễ dàng nhân rộng ở nhiều địa phương.

- Dễ dàng chuyển giao và áp dụng: Quy trình triển khai đã được chuẩn hóa, rõ ràng và minh bạch, giúp các tổ chức xã hội, quỹ từ thiện hoặc doanh nghiệp khác có thể học hỏi và áp dụng một cách dễ dàng ở nhiều bối cảnh khác nhau, rút ngắn thời gian triển khai và giảm thiểu rủi ro.

- Tính linh hoạt và thích ứng: Mô hình cho phép điều chỉnh quy mô tài trợ một cách linh hoạt, từ một công trình vệ sinh nhỏ đến toàn bộ một điểm trường, mở ra cơ hội cho bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào cũng có thể chung tay.

- Tính bền bỉ trong vận hành: Sau khi bàn giao, công trình được nhà trường và chính quyền địa phương tiếp quản theo cơ chế tài sản công, đảm bảo sử dụng lâu dài. Mô hình bàn giao, quản lý này đã chứng minh hiệu quả, giảm thiểu chi phí bảo trì và tạo sự đồng thuận cao từ phía cộng đồng.

- Nhu cầu hiện hữu tại nhiều nơi: Vấn đề thiếu lớp học kiên cố và công trình vệ sinh đạt chuẩn tồn tại ở nhiều tỉnh thành trên cả nước. Vì vậy, mô hình này dễ dàng được áp dụng bởi các tổ chức xã hội, quỹ từ thiện hoặc doanh nghiệp quan tâm đến giáo dục.

Về chúng tôi

Bản quyền và tính hợp pháp của các hình ảnh, video, thông tin, dữ liệu về dự án được đăng tải trên landing page (trang thông tin dự án) này do cá nhân/ tổ chức đăng ký tham gia giải thưởng cung cấp và chịu trách nhiệm.